Nowy model polskiego taty

Męska strona rodzicielstwa rośnie w siłę. Przed Dniem Ojca sprawdzamy, jak tatusiowie przejmują domowe obowiązki. Do dyspozycji mają już nie tylko urlop ojcowski, ale też rodzicielski i część macierzyńskiego. Zobacz, jak Polacy coraz chętniej wybierają czas z maluchem.

Ponad rok na opiekę nad maluchem

Rodzice nowo narodzonego dziecka mogą liczyć łącznie na 61 tygodni wolnego od pracy, na które składają się urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Dotyczy to także opiekunów, którzy przyjęli dziecko na wychowanie. Okres ten może być dłuższy dla rodziców, którym urodziło się lub którzy przyjęli na wychowanie więcej niż jedno dziecko, a także dla rodziców dziecka, które otrzymało zaświadczenie "Za życiem". Panowie mają też prawo do urlopu ojcowskiego. Podczas korzystania z tych urlopów otrzymują płatny zasiłek macierzyński, o ile podlegają ubezpieczeniu chorobowemu.

Tata na macierzyńskim? To możliwe po 14. tygodniu

Po urodzeniu bądź przyjęciu na wychowanie jednego dziecka urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Zdecydowanie częściej korzystają z niego kobiety. Pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego jest zarezerwowane tylko dla matki. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach ojciec może wówczas przejąć opiekę nad noworodkiem. Natomiast jeśli po 14 tygodniach od urodzenia dziecka mama będzie chciała wrócić do pracy, maluchem może zaopiekować się ubezpieczony tata. Na Pomorzu od stycznia do kwietnia tego roku 124 mężczyzn zdecydowało się na urlop macierzyński. W tym samym czasie z tego świadczenia skorzystało ponad 8,2 tys. pań.

Wsparcie dla rodziców wcześniaków

Rodzice wcześniaków i dzieci, które wymagają hospitalizacji tuż po narodzinach, mogą korzystać z zasiłku za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Długość tego zasiłku zależy od tygodnia ciąży, w którym urodziło się dziecko, jego masy urodzeniowej i czasu pobytu w szpitalu. Z zasiłku za ten okres skorzystało w tym roku 3 ojców.

Dodatkowe 9 tygodni tylko dla drugiego rodzica

Po urlopie macierzyńskim rodzice mają prawo do urlopu rodzicielskiego, który wynosi 41 tygodni - w przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka - lub 43 tygodnie, gdy chodzi o więcej niż jedno dziecko. Urlop rodzicielski można wykorzystać jednorazowo lub w częściach do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia. Można go podzielić na maksymalnie 5 części. Dodatkowe 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje tylko jednemu z rodziców. Jeśli ubezpieczona mama wykorzystała urlop rodzicielski w maksymalnym wymiarze 32 lub 34 tygodni, to pozostałe 9 tygodni może wykorzystać tylko tata. W ciągu pierwszych czterech miesięcy 2026 roku w naszym województwie 1423 panów skorzystało z tej formy urlopu, podczas gdy rok wcześniej było ich 1099.

Dwa tygodnie wyłącznie dla taty

Niezależnie od urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, ubezpieczonemu ojcu dziecka przysługuje dwutygodniowy urlop ojcowski. Można go wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia albo do dnia, w którym minie 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu dziecka - jednak nie dłużej niż do ukończenia przez nie 14. roku życia. Na Pomorzu z urlopu ojcowskiego w ciągu pierwszych czterech miesięcy tego roku skorzystało ponad 2,7 tys. mężczyzn.