Badania techniczne samochodów czekają zmiany. Rząd chce mocniej kontrolować diagnostów i ograniczyć fikcyjne przeglądy

System badań technicznych pojazdów ma zostać przebudowany. Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad zmianami, które mają zwiększyć jakość kontroli samochodów, wzmocnić nadzór nad stacjami kontroli pojazdów i diagnostami oraz ograniczyć możliwość przeprowadzania fikcyjnych badań. Jednym z nowych elementów ma być obowiązkowa dokumentacja fotograficzna pojazdu podczas badania.

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów jako UC166. Dokument opublikowano 1 września 2026 roku. Ministerstwo Infrastruktury wskazuje, że celem zmian jest poprawa jakości badań technicznych i zapewnienie, aby pojazdy poruszające się po drogach były utrzymywane w bezpiecznym stanie.

Jedną z najważniejszych proponowanych zmian jest obowiązek fotograficznego dokumentowania obecności samochodu na badaniu technicznym.

Rozwiązanie ma utrudnić sytuacje, w których badanie zostaje formalnie odnotowane w systemie, mimo że pojazd faktycznie nie pojawił się na stacji kontroli pojazdów.

To nie jest wyłącznie teoretyczny problem. W marcu 2026 roku Prokuratura Okręgowa w Opolu poinformowała o zatrzymaniu czterech diagnostów podejrzanych o poświadczanie nieprawdy w związku z fikcyjnymi badaniami technicznymi. Według śledczych w ponad 100 przypadkach wystawiano zaświadczenia o pozytywnym badaniu i dokonywano wpisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów, mimo że - według ustaleń śledztwa - diagnostom miały wystarczać m.in. zdjęcia samochodu, tabliczki znamionowej i licznika.

Planowana dokumentacja fotograficzna ma więc pełnić funkcję dodatkowego dowodu, że samochód rzeczywiście znajdował się na stanowisku diagnostycznym.

Zdjęcia samochodu mają trafić do dokumentacji

W projekcie przewidziano dokumentowanie fotograficzne obecności pojazdu podczas badania. Sam obowiązek nie jest zupełnie nową koncepcją - podobne rozwiązanie pojawiało się już we wcześniejszych pracach legislacyjnych.

W uzasadnieniu wcześniejszego projektu wskazywano na wykonywanie zdjęcia bryły pojazdu wraz z tablicą rejestracyjną oraz zdjęcia wskazania drogomierza. Dokumentacja miała być przechowywana przez pięć lat.

W przypadku obecnego projektu UC166 rządowy dokument wskazuje przede wszystkim na obowiązek dokumentowania fotograficznego obecności pojazdu na badaniu. Szczegółowe rozwiązania techniczne będą wynikały z dalszych prac legislacyjnych.

Zmiany mają dotyczyć nie tylko samego badania samochodu. Projekt przewiduje również przebudowę systemu nadzoru nad diagnostami i stacjami kontroli pojazdów.

Starostowie mają nadal sprawować nadzór nad stacjami kontroli pojazdów. Otrzymają również kompetencje związane z prowadzeniem rejestru diagnostów, w tym wpisywaniem ich do rejestru, zawieszaniem uprawnień, ich przywracaniem, cofnięciem oraz wykreśleniem. Przewidziano również możliwość nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorców prowadzących SKP oraz diagnostów.

Oznacza to, że odpowiedzialność za prawidłowo przeprowadzone badanie ma być bardziej jednoznacznie powiązana zarówno z diagnostą, jak i przedsiębiorcą prowadzącym stację.

Projekt zakłada również zmianę systemu przygotowania diagnostów do wykonywania zawodu.

Ministerstwo chce stworzyć system odpowiednich egzaminów oraz obowiązkowych szkoleń - zarówno wstępnych, jak i cyklicznych. Mają one obejmować m.in. konstrukcję pojazdów oraz sposób prawidłowego przeprowadzania badań technicznych.

Planowane są także okresowe szkolenia przypominające i rozszerzające wiedzę diagnostów, określane w projekcie jako warsztaty doskonalenia zawodowego.

Zmienić ma się również sposób nadzorowania ośrodków szkolenia diagnostów. Prowadzenie takich ośrodków ma stać się działalnością regulowaną, a nadzór nad nimi ma sprawować Transportowy Dozór Techniczny.

CEPiK coraz ważniejszy

Cyfryzacja badań technicznych nie zaczyna się jednak dopiero wraz z nowym projektem.

Centralna Ewidencja Pojazdów już dziś gromadzi informacje dotyczące badań technicznych, a stacje kontroli pojazdów przekazują dane do systemu CEPiK. Według danych Ministerstwa Cyfryzacji w 2025 roku działało łącznie 5509 stacji kontroli pojazdów, które wykonały ponad 21,8 mln okresowych badań technicznych. Zdecydowana większość zakończyła się wynikiem pozytywnym - 21 370 104 badania, natomiast 449 178 zakończyło się wynikiem negatywnym.

CEPiK zawiera również dane dotyczące drogomierzy. Od 2020 roku w centralnej ewidencji gromadzone są informacje o wymianie licznika oraz jego wskazaniu po wymianie, a także odczyty drogomierza wykonywane podczas kontroli drogowej.

Oznacza to, że manipulowanie przebiegiem jest już dziś znacznie trudniejsze do ukrycia niż przed wprowadzeniem tych rozwiązań.

Kontrola emisji spalin już jest częścią badań

Warto przy tym zaznaczyć, że nie wszystkie informacje pojawiające się w kontekście planowanych zmian oznaczają całkowicie nowe obowiązki.

Kontrola stanu technicznego pojazdu już obecnie obejmuje również elementy związane z emisją spalin. Obowiązujące wymagania dotyczące wyposażenia stacji kontroli pojazdów przewidują m.in. dymomierz, wieloskładnikowy analizator spalin silników o zapłonie iskrowym oraz czytnik informacji diagnostycznych OBD II/EOBD. System OBD/EOBD służy m.in. do kontroli emisji spalin.

Dlatego stwierdzenie, że dopiero nowe przepisy "wprowadzą kontrolę emisji spalin", byłoby nieprecyzyjne. Kierunek zmian jest raczej związany z poprawą jakości i skuteczności całego systemu badań.

Projekt przewiduje także rozwiązanie korzystne dla właścicieli samochodów. Badanie techniczne będzie można wykonać do 30 dni przed terminem, bez utraty dotychczasowego terminu kolejnego badania. Oznacza to, że kierowca nie będzie musiał obawiać się, że wcześniejsze wykonanie przeglądu automatycznie skróci okres ważności następnego badania. Może to być istotne np. przed dłuższym wyjazdem albo w sytuacji, gdy właściciel samochodu wie, że w dniu przypadającego badania nie będzie mógł pojawić się na stacji kontroli pojazdów.

To jeszcze nie jest obowiązujące prawo

Najważniejsze dla kierowców jest to, że opisane wyżej rozwiązania nie są obecnie w całości obowiązującymi przepisami. Projekt UC166 znajduje się na etapie prac legislacyjnych. Ministerstwo Infrastruktury planuje przedłożenie projektu Radzie Ministrów, a termin jego przyjęcia przez rząd został wskazany na I kwartał 2027 roku. Dopiero dalszy proces legislacyjny zdecyduje o ostatecznym kształcie przepisów. Nie należy więc jeszcze traktować nowych zasad jako obowiązujących od konkretnej daty.

Rząd zmierza do systemu, w którym badanie techniczne będzie pozostawiało więcej cyfrowych śladów: informację w CEP, dane dotyczące pojazdu i badania, a dodatkowo - po wejściu projektowanych regulacji - dokumentację fotograficzną potwierdzającą obecność samochodu na stacji. Do tego dochodzi większy nadzór nad diagnostami, obowiązkowe szkolenia i możliwość stosowania sankcji wobec osób oraz przedsiębiorców odpowiedzialnych za nieprawidłowości. Celem nie jest więc samo "utrudnienie życia kierowcom", ale zwiększenie wiarygodności badań technicznych i ograniczenie sytuacji, w których samochód otrzymuje pozytywny wynik badania bez rzeczywistego i rzetelnego sprawdzenia jego stanu.

Oficjalne źródła