W Gniewie o tym, jak rak wyparł raka

W Sali Wystawowej gniewskiej biblioteki odbyło się spotkanie z dr. nż. Przemysławem Śmietaną z Uniwersytetu Szczecińskiego, specjalistą astakofauny. Warsztaty zorganizowało Gniewskie Centrum Edukacji Ekologicznej Helianthus w ramach projektu "Bądźmy różnorodni z rakiem szlachetnym", dofinansowanego z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Te same zajęcia odbyły się także w Smętowie Granicznym. Dr Śmietana przedstawił bogatą i szczegółową wiedzę na temat raków żyjących w Polsce. Uczestnicy mieli również okazję zadać nurtujące ich pytania na temat obecności tych skorupiaków w naszych okolicznych jeziorach, a nawet zobaczyć raka na żywo oraz go dotknąć.

W okresie międzywojennym i jeszcze w latach 50-tych rak był ekskluzywnym towarem eksportowym Polski. Jednak zbyt duże połowy, jak również intensywny wpływ człowieka na stan zbiorników wodnych spowodowały drastyczny spadek jego liczebności, w związku z czym przywieziono do Polski raka pręgowatego z Ameryki Północnej, który miał zastąpić naszego rodzimego, w przynoszącym znaczne dochody, zastosowaniu gospodarczym. I zastąpił, ale tylko w środowisku naturalnym. Wszędzie tam, gdzie się pojawił wyparł raka szlachetnego, a jak się niestety okazało nie nadaje się do połowów o znaczeniu gospodarczym, gdyż liczebność jego populacji jest bardzo niestabilna.

Ochrona raka nie wystarczy, żeby przywrócić jego obecność. Trwają prace badawcze i działania praktyczne nad restytucją gatunków rodzimych w niektórych zbiornikach wodnych na terenie Pomorza. Miejmy nadzieję, że się uda. Cenne są informacje o miejscach występowania rodzimych gatunków. A na przyszłość pamiętajmy o wieloletnich skutkach, zanim wrzucimy egzotyczne zwierzę lub rozprzestrzenimy roślinę z innego regionu świata w naszym środowisku.

Spotkanie przyciągnęło nie tylko nauczycieli biologii w miejscowych szkół, ale także zainteresowanych tematyką astakofauny. W wykładach uczestniczyli jednak także laicy chcący poznać temat bioróżnorodności oraz biologię raków żyjących w naszych wodach.