Wszystkie umowy będą jawne. Rusza Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych

Już od 1 lipca 2026 roku mieszkańcy zyskają dostęp do informacji o umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek publikowania danych w Centralnym Rejestrze Umów (CRU), który będzie dostępny dla każdego.

Nowy rejestr obejmie między innymi gminy, powiaty, urzędy, szkoły, przedszkola, szpitale oraz inne instytucje finansowane ze środków publicznych. Dzięki temu obywatele będą mogli sprawdzić, jakie umowy zawierają poszczególne jednostki - zarówno w swojej okolicy, jak i w dowolnym miejscu w kraju. Rejestr dostępny jest tutaj: Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.

Obowiązek wpisywania informacji do rejestru będzie dotyczył szerokiego katalogu umów, bez względu na ich wartość. Oznacza to, że ujawniane będą nie tylko duże kontrakty, ale również umowy opiewające na niewielkie kwoty.

W rejestrze mają znaleźć się m.in. informacje o stronach umowy, jej przedmiocie, wartości oraz okresie obowiązywania. Z obowiązku publikacji wyłączone będą natomiast niektóre rodzaje dokumentów, w tym umowy o pracę.

Jednostki sektora finansów publicznych będą musiały wprowadzać dane do systemu bez zbędnej zwłoki. Termin na zamieszczenie informacji nie będzie mógł przekroczyć 30 dni od dnia zawarcia umowy. Taki sam obowiązek będzie dotyczył zmian w umowach, ich cesji oraz innych istotnych zdarzeń związanych z realizacją kontraktu. Każda ważna modyfikacja będzie wymagała aktualizacji wpisu w rejestrze.

Koniec umowy także trzeba zgłosić

Nowe przepisy nakładają również obowiązek bieżącego aktualizowania statusu umów. Jeśli kontrakt zostanie wykonany przed terminem, rozwiązany za porozumieniem stron lub wypowiedziany, informacja o tym będzie musiała zostać odnotowana w CRU. Podobnie stanie się w sytuacji, gdy wyczerpana zostanie kwota przewidziana w umowie i przestanie ona obowiązywać. Wówczas jednostka będzie zobowiązana oznaczyć ją jako nieaktywną. System automatycznie uzna zmianę statusu z aktywnego na nieaktywny za moment zakończenia stosunku prawnego wynikającego z umowy.

Wprowadzenie Centralnego Rejestru Umów ma zwiększyć transparentność wydatkowania publicznych pieniędzy. Dzięki ogólnodostępnej bazie mieszkańcy będą mogli łatwiej kontrolować, na co przeznaczane są środki publiczne oraz z kim współpracują instytucje finansowane z budżetu państwa i samorządów.

• centralny rejestr umow
• centralny rejestr umow jednostek sektora finansow publicznych
• finanse publiczne
• rejestr