Środki z subkonta ZUS i OFE po śmierci bliskiego. ZUS przypomina, jak odzyskać pieniądze ubezpieczonego

Pieniądze z subkonta w ZUS i OFE po śmierci ubezpieczonego nie przepadają. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że zgromadzone tam środki podlegają podziałowi i wypłacie dla małżonka lub osób wskazanych przez zmarłego, a o ich zwrot można się ubiegać nawet kilkanaście lat po śmierci bliskiego.

Subkonto to wyodrębniona część indywidualnego konta emerytalnego w ZUS, na której zapisywana jest część składki emerytalnej. W przeciwieństwie do środków na podstawowym koncie emerytalnym pieniądze zapisane na subkoncie mogą być dziedziczone.

Nie każdy jednak ma takie subkonto. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku nie mogły przystąpić do OFE, dlatego nie miały również subkonta w ZUS. W przypadku osób urodzonych w latach 1949-1968 subkonto zakładano tylko tym, które należały do OFE. Natomiast osoby urodzone po 1968 roku mają je niezależnie od członkostwa w funduszu.

Dzisiaj przystąpienie do OFE jest dobrowolne. Osoby, które po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy, mają cztery miesiące na zawarcie umowy z wybranym funduszem. Jeśli tego nie zrobią, na ich subkoncie w ZUS zapisywane jest 7,3 proc. podstawy wymiaru składki emerytalnej. Jeśli zdecydują się przekazywać część składki do OFE, na subkonto trafia 4,38 proc., a pozostałe 2,92 proc. do funduszu emerytalnego.

Jeśli osoba ubezpieczona osiągnęła wiek emerytalny - 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn - oraz przechodzi na emeryturę, to środki zgromadzone na subkoncie ZUS uwzględni w podstawie wymiaru świadczenia.

Środki z subkonta, tak jak środki z OFE, są dzielone w przypadku: rozwodu, unieważnienia małżeństwa, ustania wspólności majątkowej albo umownego jej wyłączenia lub ograniczenia, a także w przypadku śmierci posiadacza konta.

Po śmierci właściciela subkonta środki są dziedziczone. Jeśli w chwili śmierci miał on współmałżonka, to otrzymuje on w ramach wypłaty transferowej połowę środków z subkonta w zakresie, w jakim stanowiły one przedmiot wspólności majątkowej. ZUS nie wypłaca w tym przypadku gotówki. Pozostałe środki - lub wszystkie, jeśli osoba zmarła nie miała współmałżonka - ZUS przekazuje osobom wskazanym przez zmarłego. Jeśli ich nie ma, fundusze wchodzą w skład masy spadkowej.

Samo posiadanie subkonta nie oznacza, że po śmierci ubezpieczonego zawsze będzie można otrzymać zgromadzone na nim pieniądze. Jeśli zmarły ukończył 65 lat i miał już przyznaną emeryturę docelową, środki z subkonta nie podlegają już dziedziczeniu. Jeśli jednak emeryt zmarł przed upływem 3 lat od miesiąca, od którego po raz pierwszy wypłacono mu emeryturę docelową, osoby uprawnione mogą otrzymać tzw. wypłatę gwarantowaną. Wskazana przez emeryta osoba nabywa prawo do wypłaty gwarantowanej, jeżeli śmierć emeryta nastąpiła w ciągu 3 lat od miesiąca, w którym ZUS po raz pierwszy wypłacił emeryturę. Jeżeli emeryt nie wskaże żadnej osoby uposażonej, staje się nią jego współmałżonek, pod warunkiem że w chwili śmierci emeryta pozostawał z nim we wspólności majątkowej. W pozostałych przypadkach wypłata gwarantowana wchodzi w skład spadku.

Środków nie można również odziedziczyć po osobie, która skorzystała z wcześniejszej emerytury, jeśli warunkiem jej przyznania było przekazanie pieniędzy z OFE i subkonta do budżetu państwa.

Osoba, która ma subkonto, może zdecydować, kto po jej śmierci otrzyma zgromadzone środki. Wystarczy złożyć odpowiednią dyspozycję, którą można później w każdej chwili zmienić. Osoby, które rozpoczynają pracę, a nie przystąpiły do OFE, powinny złożyć w ZUS oświadczenie o stosunkach majątkowych z małżonkiem. Mogą wówczas wskazać konkretną osobę lub osoby uprawnione do wypłaty środków po ich śmierci na formularzu UWU. Warto to zrobić, gdyż w przeciwnym razie pieniądze z subkonta wejdą w skład spadku. Osobą uprawnioną do otrzymania środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS może być nie tylko członek rodziny, ale każda osoba fizyczna, np. przyjaciel.

Po śmierci osoby, która nie należała do OFE i miała tylko subkonto, ZUS - jeśli zmarły wcześniej wskazał osoby uprawnione - informuje je o możliwości złożenia wniosku o wypłatę zgromadzonych środków.

Podział środków z subkonta w ZUS odbywa się na wniosek osoby uprawnionej. Część środków, która nie podlega podziałowi jako majątek wspólny małżonków, trafia do wskazanych przez zmarłego osób. Jeśli nie zostały one wybrane, środki wchodzą w skład spadku.


Aby otrzymać wypłatę środków z subkonta w ZUS, nie trzeba korzystać z usług pośredników. Wystarczy złożyć wniosek USS. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, przesłać go pocztą lub złożyć elektronicznie przez portal eZUS. Wzory formularzy dostępne są na stronie zus.pl. Prawo do złożenia wniosku nie jest ograniczone w czasie.


Jeśli ubezpieczony ma subkonto w ZUS i jednocześnie jest członkiem OFE, osoby uprawnione do środków wskazuje w swoim funduszu. Podział środków po śmierci rozpoczyna się wówczas w OFE. Oznacza to, że osoba uprawniona musi w pierwszej kolejności złożyć wniosek do właściwego funduszu emerytalnego. Jeśli zmarły nie wskazał uprawnionych, wtedy pieniądze wchodzą w skład spadku - dokładnie tak samo, jak w przypadku posiadaczy wyłącznie subkonta w ZUS. OFE ma obowiązek zawiadomić ZUS o osobach, na rzecz których podzieliło środki. Podział funduszy na subkoncie w ZUS jest bezpośrednią konsekwencją działań podjętych przez OFE.