Szkoła w nowej odsłonie. Rewolucja od września 2025 roku

Od września 2025 polska szkoła wejdzie w zupełnie nowy etap. Zmiany, które wejdą w życie wraz z początkiem roku szkolnego, dotyczą zarówno uczniów, jak i nauczycieli oraz rodziców. Reforma jest szeroko zakrojona i obejmuje programy nauczania, organizację zajęć, a nawet sposób, w jaki uczniowie będą korzystali z podręczników. To bez wątpienia największa przebudowa systemu oświaty od lat, a jej celem ma być większa przejrzystość, nowoczesność i dostosowanie szkoły do wyzwań współczesności. Reforma budzi wiele nadziei, ale też liczne obawy. Ciężko stwierdzić, których jest więcej.

Pierwszym krokiem jest uporządkowanie programów nauczania. Każda szkoła będzie musiała wyraźnie zaznaczać, które treści wykraczają poza podstawę programową.


Zmiana uderza także w wydawców podręczników, ponieważ od jesieni 2025 każda książka szkolna musi być dostępna nie tylko w tradycyjnej, papierowej formie, lecz również w wersji cyfrowej. To, jak podkreślają eksperci, krok milowy:


Na planach lekcji pojawią się także nowe przedmioty. "Historia i Teraźniejszość", która wzbudzała wiele kontrowersji, zniknie, a jej miejsce zajmie edukacja obywatelska. Przedmiot ten ma rozwijać świadomość obywatelską, uczyć odpowiedzialności społecznej, znajomości praw i obowiązków oraz wzmacniać odporność młodych ludzi na dezinformację.


Drugą nowością będzie edukacja zdrowotna - nieobowiązkowe zajęcia w wymiarze jednej godziny tygodniowo, które zastąpią wychowanie do życia w rodzinie.


Istotne zmiany czekają również lekcje religii i etyki. Od września 2025 roku każda z nich będzie prowadzona w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Znika też sztywna zasada, że muszą się odbywać wyłącznie przed albo po lekcjach obowiązkowych.


Dużą rewolucję odczują także uczniowie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Nowe przepisy pozwolą im kontynuować naukę w oddziałach specjalnych bez konieczności przerwy spowodowanej nowymi dokumentami. Ustalone zostaną również maksymalne limity liczby uczniów w takich oddziałach - w mniejszych klasach specjalnych będzie to najwyżej dwóch uczniów, a w grupach łączonych do czterech.


Nauczyciele mogą odetchnąć z ulgą w kwestii tzw. godzin czarnkowych. Dotychczas każdy pedagog musiał wskazywać konkretne godziny swojej dostępności dla rodziców i uczniów, co nie zawsze odpowiadało realnym potrzebom. Od września obowiązek ten znika, a konsultacje będą mogły odbywać się w elastyczniejszej formule.


Szkoły niepubliczne także odczują zmiany, szczególnie w zakresie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego. Placówki zyskają możliwość zatrudniania psychologów, pedagogów czy logopedów na większy wymiar godzin - nawet do dziewięciu tygodniowo.


Nowy rok szkolny 2025/2026 zapowiada się więc jako prawdziwa rewolucja. Reforma dotyka niemal wszystkich obszarów życia szkoły - od podręczników i programów, przez nowe przedmioty, aż po organizację religii i etyki czy wsparcie dla uczniów ze specjalnymi potrzebami.


"Druga strona medalu..."

Choć rząd zapowiada nadchodzące zmiany w szkołach jako "największą modernizację od lat", nie brakuje krytycznych głosów, które wskazują, że rewolucja może okazać się bardziej problemem niż rozwiązaniem. W środowisku nauczycielskim, rodzicielskim i eksperckim narastają wątpliwości, czy reforma została wystarczająco przemyślana i czy szkoły poradzą sobie z jej wdrożeniem.

Najwięcej emocji budzi wprowadzenie nowych przedmiotów - edukacji obywatelskiej i edukacji zdrowotnej. Choć idea wydaje się słuszna, krytycy pytają, czy szkoły są na to gotowe.


Wątpliwości dotyczą także samej treści nowych programów - niektórzy rodzice obawiają się ideologizacji edukacji obywatelskiej, inni narzekają, że edukacja zdrowotna może zbyt powierzchownie zastąpić dotychczasowe zajęcia dotyczące życia w rodzinie.

Kontrowersje budzi także zmiana w organizacji religii i etyki. Choć ograniczenie do jednej godziny tygodniowo ma usprawnić plany lekcji, część środowisk katolickich mówi wprost o marginalizacji religii w szkole.


Problemy widzą również pedagodzy specjalni. Choć limity liczby uczniów w klasach specjalnych mają pomóc w indywidualizacji nauczania, pojawia się pytanie, czy szkoły poradzą sobie organizacyjnie.


Niepewność budzą także zmiany w podręcznikach. Konieczność przygotowania zarówno wersji papierowej, jak i cyfrowej oznacza dodatkowe koszty dla wydawnictw.


Nauczyciele z mieszanymi uczuciami przyjmują także zniesienie obowiązku tzw. godzin czarnkowych. Z jednej strony oznacza to większą elastyczność, ale z drugiej - wielu rodziców obawia się, że kontakt z pedagogami będzie teraz trudniejszy.


Niepokój pojawia się także wokół wsparcia psychologicznego. Zwiększenie wymiaru pracy psychologów i pedagogów w szkołach niepublicznych jest krokiem w dobrą stronę, ale wciąż brakuje specjalistów.

Jak widać, reforma od września 2025 roku budzi więc wiele nadziei, ale też liczne obawy. Nowe przedmioty, zmiany w religii i etyce, organizacja kształcenia specjalnego czy cyfryzacja podręczników - wszystko to może zmienić szkołę na lepsze, ale jednocześnie niesie ze sobą ryzyko chaosu i przeciążenia systemu. Martwi też tempo zmian, wdraża się wszystko naraz, zamiast etapami. To może zakończyć się frustracją nauczycieli, niezadowoleniem rodziców i stresem uczniów

Najważniejsze zmiany w szkołach od września 2025

Nowe przedmioty:

• szkoła
• reforma
• edukacja