Dodatkowe 30 mln zł na ochronę przeciwpowodziową Żuław Wiślanych

Prezes Rady Ministrów przyznał Ministrowi Infrastruktury 30 mln zł z ogólnej rezerwy budżetowej jako dotację celową dla Wód Polskich na realizację zadania "Ochrona przeciwpowodziowa Żuław Wiślanych". Środki te zostaną przeznaczone na utrzymanie i modernizację systemu przeciwpowodziowego, aby wzmocnić bezpieczeństwo całego regionu.

Uchwała Rady Ministrów umożliwia realizację przedsięwzięć kluczowych dla bezpieczeństwa 200 tysięcy mieszkańców, ochrony infrastruktury krytycznej oraz stabilnego funkcjonowania jednego z najbardziej zagrożonych hydrologicznie regionów w Polsce.


Na rok 2026 Wody Polskie przeznaczyły 14 872 301,90 zł na utrzymanie wód oraz urządzeń wodnych na obszarze Żuław Wiślanych. Dodatkowe 30 mln zł z dotacji celowej pozwoli zwiększyć tegoroczne nakłady na działania przeciwpowodziowe na Żuławach do blisko 45 mln zł.

Dotacja celowa w kwocie 30 mln zł zostanie przeznaczona na:



Zagrożenie powodziowe na Żuławach Wiślanych

Usytuowanie Żuław Wiślanych oraz ich polderowy układ sprawiają, że obszar ten należy do najbardziej zagrożonych powodziowo w kraju. Duże wahania poziomu Morza Bałtyckiego mogą prowadzić do powodzi sztormowych, natomiast wysokie przepływy w Wiśle, przerwania wałów czy zatory lodowe, szczególnie w rejonie stożka napływowego u jej ujścia, zwiększają ryzyko nagłych wezbrań. Dodatkowym zagrożeniem są spływy opadowe i roztopowe z okolicznych wysoczyzn oraz intensywne deszcze na terenach polderowych, gdzie ograniczona możliwość odprowadzenia wód sprzyja powstawaniu powodzi wewnątrzpolderowych.

W obecnym sezonie zimowym, po raz pierwszy od kilkunastu lat, w północnej Polsce utrzymywała się stała pokrywa śnieżna, a na ciekach, rzekach i kanałach długo występowały zjawiska lodowe, obejmując również dolną Wisłę - od ujścia aż po stopień wodny we Włocławku. W takich warunkach wiosenne roztopy mogą powodować groźne spiętrzenia wód na obszarach nizinnych o niewielkich spadkach cieków oraz na terenach bezodpływowych, w zagłębieniach i depresjach, co w szczególności dotyczy Żuław Wiślanych.

Utrzymanie systemu hydrotechnicznego kluczem do bezpieczeństwa Żuław Wiślanych

Żuławy Wiślane jako obszar o unikatowej strukturze polderowej, w znacznej części położony poniżej poziomu morza, wymagają nieprzerwanego utrzymania sprawności całego systemu przeciwpowodziowego. Ich bezpieczeństwo zależy od drożności kanałów i cieków odwadniających, efektywnej pracy pompowni i urządzeń sterujących, właściwego działania obiektów hydrotechnicznych oraz zapewnienia zdolności do szybkiego odprowadzania wód opadowych i roztopowych, a także odporności na cofki sztormowe i wezbrania powodziowe.

Dlatego kluczowe jest systematyczne udrożnianie cieków i kanałów, odtwarzanie funkcjonalności urządzeń hydrotechnicznych, przywracanie pełnej sprawności technicznej pompowni oraz utrzymywanie właściwych parametrów wałów przeciwpowodziowych. Niezbędne jest również zabezpieczenie pracy infrastruktury w sytuacjach podwyższonego ryzyka oraz zapewnienie mobilnych pomp i awaryjnych źródeł zasilania, które umożliwią przepompowywanie nadmiaru wody nawet w przypadku przerw w dostawie energii.

Żuławy Wiślane - krajowy spichlerz zależny od hydrotechniki

Żuławy Wiślane, położone w depresyjnej delcie Wisły, stanowią unikatowy w skali kraju system przyrodniczo?techniczny, którego funkcjonowanie jest w pełni zależne od sprawnej infrastruktury przeciwpowodziowej. Dzięki rozbudowanej sieci obwałowań, kanałów odwadniających i przepompowni możliwe jest bezpieczne użytkowanie tych terenów, które - jako poldery - służą stałemu osadnictwu oraz prowadzeniu działalności gospodarczej, a nie kontrolowanemu zalewaniu.

Obszar ten odgrywa kluczową rolę w krajowej produkcji rolnej, a sprawność systemów odwadniających bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo upraw i stabilność łańcuchów dostaw. Żuławy obejmują również infrastrukturę transportową i energetyczną o znaczeniu ponadregionalnym, są powiązane z działalnością portów morskich i sektorem agrologistycznym, stanowią miejsce zamieszkania około 200 tysięcy osób oraz wspierają rozwój turystyki i rekreacji.